PENGENALAN RINGKAS ISU GENDER

14 09 2009

Dr Roselainy binti Abdul Rahman

 

1.0       PENGENALAN

Adakah kajian tentang gender sesuatu yang relevan dalam membincangkan tentang pembangunan umat Islam, wanita dan lelaki?  Persoalan ini masih dibincangkan oleh beberapa tokoh Islam di serata dunia. Namun realitinya, sebilangan besar negara-negara Islam, terutama, negara-negara yang berada dalam Persatuan Bangsa-bangsa Bersatu (PBB) telah pun menjadikan ‘pendekatan peka gender’ dan ‘kesaksamaan gender’ sebagai asas pelan pembangunan wanita negara mereka. Malaysia juga menjadi salah sebuah negara yang telah pun memberikan komitmen untuk melaksanakan polisi dan pelan tindak pembangunan wanita berasaskan ‘kesaksamaan gender’. Mengimbangkan semula hubungan gender diandaikan sebagai sangat penting untuk membawa kemajuan dan perubahan. Terdapat dua istilah yang digunakan dalam mengutarakan perspektif gender iaitu, ‘kesaksamaan gender (gender equity)’ dan ‘persamaan gender (gender equality)’. Sedikit penjelasan tentang perkara ini akan diberikan dalam penulisan ini.

Satu lagi pendekatan yang digunakan ialah mengaitkan isu pembangunan wanita dengan hak asasi manusia bahkan dalam isu pembangunan negara-negara, semua agensi di PBB akan melaksanakan program dan menghulurkan bantuan berasaskan “pendekatan hak asasi manusia”.  Dalam penulisan ini, beberapa aspek dalam isu gender ini akan di bincangkan dengan tumpuan utama ialah untuk memberi pendedahan asas kepada kefahaman tentang gender dan kesaksamaan gender.

 

2.0       LATAR  BELAKANG

2.1       Sejarah Ringkas Persidangan Antarabangsa tentang Wanita

Isu wanita dan hak wanita telah menjadi tumpuan PBB dalam usaha untuk membina satu dunia yang lebih saksama pasca dua peperangan dunia. Di serata dunia, penindasan, kekerasan dan kekejaman terhadap kaum wanita sering berlaku. Oleh itu, beberapa persidangan antarabangsa telah diadakan untuk membincangkan faktor-faktor yang mewujudkan keadaan tersebut, mencadangkan kaedah-kaedah penyelesaian dalam bentuk polisi, undang-undang dan kaedah perlaksanaannya dalam memberikan wanita hak-hak mereka. Berikut di senaraikan beberapa persidangan yang berkaitan. Persidangan ini di bawah naungan Commission on the Status of Women (CSW) dan sekretariatnya ialah Department on the Advancement of Women (DAW).

1952 – CSW menyediakan Convention tentang hak politik wanita yang diterima oleh UN General Assembly

1967 – World Declaration on Eliminating All Forms of Discrimination against Women

1973 – CSW memulakan persediaan untuk ‘Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women’ (CEDAW)

1974 – World Declaration on the Protection of Women and Children under Emergencies and Armed Disputes

1975 – Persidangan Wanita UN yang pertama

1975-1985 – UN Decade for Women

1979 – Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW). Ia dianggap sebagai undang-undang antarabangsa bagi hak wanita. Konvension ini telah berkuatkuasa pada 3 September 1981, dan pada March 2004, dipersetujui oleh 176 buah negara.

1980 – Persidangan Wanita UN Kedua; Programme of Action for the Second Half of the Decade of Women.

1985 – Persidangan Wanita UN Ketiga; The Forward Looking Strategies berasaskan objektif dekad wanita: Equality, Development and Peace

1994: 3-4 Mac, NGO Consultation Meeting; 7-18 Mac, CSW; Sept, International Conference on Population Development

1995– NGO Forum on Women;  mempengaruhi Platform for Action dan penumpuan visi wanita  dalam abad ke-21.

1995 – Persidangan Wanita UN ke-empat; ‘Beijing Declaration and Platform for Action’; ulang tahun kelima puluh penubuhan UN
 

2.2        Masalah Wanita yang perlu ditangani

Dalam persidangan di Beijing pada tahun 1995, beberapa kategori permasalahan wanita dan kanak-kanak perempuan telah ditentukan dan ia berjaya menetapkan satu pelan tindak bagi pemerkasaan dan memajukan kedudukan dan hak wanita seluruh dunia. Maka “Beijing Declaration and Platform for Action” telah memperkukuhkan lagi peranan CEDAW sebagai undang-undang antarabangsa dan memantapkan lagi pemikiran tentang apakah masalah dan penyelesaian yang terbaik bagi kaum wanita sedunia merentas bangsa, ugama, budaya dan negara. Kategori tersebut adalah:

(1) Wanita dan Kemiskinan                   (2) Wanita, Pendidikan dan Latihan

(3) Wanita dan Kesihatan                     (4) Kekerasan terhadap wanita

(5) Wanita dan Peperangan                  (6) Wanita dan Ekonomi

(7) Wanita dan kekuasaan serta membuat keputusan

(8) Mekanisma institusi dalam memajukan wanita

(9) Hak kemanusiaan wanita               (10) Wanita dan media

(11) Wanita dan alam sekitar              (12) Kanak-kanak perempuan
 

2.3       Perbincangan

Ada beberapa perkara untuk di ambil perhatian:

(1)   Usaha memajukan wanita ini adalah usaha yang terancang dan tersusun semenjak 45 tahun yang lalu. Hasilnya dapat kita lihat sekarang dalam bentuk ‘social globalisation’ yang mana satu budaya global lebih diminati oleh kaum wanita.

(2)   Usaha ini mendapat sokongan para aktivis wanita terutama yang giat memperjuangkan hak wanita di negara masing2. Pencabulan hak wanita memang berlaku di banyak negara termasuk negara-negara Islam dan keadaan ini menyebabkan ramai aktivis wanita di negara Islam juga menyalahkan ajaran Islam sebagai salah satu punca wujud keadaan yang tidak adil di kalangan wanita. Antara kes-kes yang selalu dibangkitkan sebagai contoh-contoh kelemahan Islam dalam melindungi wanita adalah: “terbatasnya hak wanita dalam pendidikan dalam negara-negara tertentu; tiada suara dan hak dalam menentukan jodoh masing-masing; tiada hak dalam menuntut cerai, penjagaan kesihatan wanita yang lemah seperti kadar kematian wanita apabila melahirkan anak yang tinggi, wanita yang disunatkan secara keterlaluan (female genital mutilation).”

Kita sedar bahawa apa yang berlaku mungkin di sebabkan negara itu tidak melaksanakan ajaran Islam sebenar dan berlakunya satu percampuran faktor-faktor seperti kejahilan, kemiskinan, peruntukan pembangunan yang tidak seimbang di antara pendidikan, kesihatan dan lain-lain kepentingan seperti memantapkan ketenteraan untuk keselamatan,  adat-adat budaya dan selainnya. Gerakan-gerakan Islam di negara-negara Islam juga giat memperjuangkan hak wanita tetapi dalam konteks tanggung jawab dan hak yang telah di amanahkan oleh Allah swt kepada wanita dan lelaki sebagai hamba Allah dan khalifah. Namun demikian, terdapat perbezaan pendapat tentang peranan wanita, haknya dan tanggung jawab mereka dalam pembangunan masyarakat terutama dalam aspek penglibatan awam (public involvement). Pegangan-pegangan serta kefahaman gerakan-gerakan tersebut merentas satu julat yang merangkumi pendekatan konservatif, yang lebih kontemporari sehinggalah pendekatan yang liberal.

(3)   Wanita-wanita yang terlebih awal aktif dalam sistem PBB adalah secara majoriti berpegang kepada kefahaman ‘feminisma’. Bagi mereka, menjadi pendokong ‘Feminisma’ bermaksud berusaha untuk mengubah ketidaksamaan dalam hubungan kuasa lelaki dan wanita yang telah pun wujud turun temurun. Oleh itu, mereka mempunyai pendekatan tersendiri dalam menganalisa permasalahan wanita dan penentuan penyelesaiannya. Mereka berpendapat bahawa punca utama masalah wanita ialah chauvinisma kaum lelaki yang suka kaum wanita mereka di bawah penguasaan mereka dan dalam bentuk yang lebih buruk akan berlaku penindasan, kezaliman dan diskriminasi terhadap kaum wanita. Oleh itu, perjuangan mereka sentiasa berasaskan usaha gigih untuk memberikan ‘kuasa’ kepada wanita untuk menentukan masa depan mereka sendiri, menuntut penggubalan undang-undang yang akan memelihara hak tersebut, merubah budaya atau ajaran ugama yang dirasakan ‘menindas’ wanita.

(4)   CEDAW dianggap sebagai International Bill of Rights maka ia berkait dengan Universal Declaration of Human Rights (UDHR), International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR), International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights (ICESCR) dan Convention on the Rights of the Child (CRC). Persidangan antarabangsa tentang wanita ini masih berlangsung dan dalam bulan Mac 2009, CSW yang ke 53 telah diadakan. Malaysia telah pun mengesahkan CEDAW pada tahun 1985 tetapi tidak ICCPR dan ICESCR.

 

3.0       KEFAHAMAN TENTANG GENDER DALAM PENGGUNAAN SEMASA OLEH PBB 

3.1        Pentakrifan Gender

Apakah perbezaan antara istilah ‘seks’ dan ‘gender’ dalam kerangka yang dikemukakan oleh PBB? Seks merujuk kepada perbezaan secara biologi  di antara lelaki dan wanita, Manakala gender membawa maksud peranan sosial lelaki dan wanita dalam sesuatu budaya dan masyarakat. Oleh itu peranan gender akan terbentuk dengan dipengaruhi  oleh satu proses sosialisasi yang kompleks dan mungkin berbeza-beza mengikut keadaan adat dan budaya. Ia ditentukan oleh sikap, kepercayaan dan tingkah laku yang sepadan dengan apa yang dianggap sebagai kelakian dan kewanitaan ideal. Maka gender bergantung kepada interpretasi tentang tingkah laku yang sesuai bagi wanita dan lelaki dalam sesuatu budaya. Oleh kerana peranan gender boleh dibentuk maka ia juga boleh diubah dan dibentuk semula untuk mewujudkan keadaan yang lebih adil dan saksama di antara lelaki dan wanita. Maka, kesamaan gender apabila disebut dalam konteks pembangunan wanita membawa maksud menghapuskan apa-apa rintangan yang dikenakan kepada mereka berdasarkan definisi budaya tentang peranan mereka dalam masyarakat.

3.2        Pendekatan terhadap Kesamaan Gender

Ada tiga pendekatan terhadap kesamaan gender:

(1)   Kaedah Formal/Persamaan: dalam kaedah ini, lelaki dan wanita dianggap sama maka hendaklah mereka dilayani dengan cara yang sama tanpa mengambilkira perbezaan biologi atau gender di antara mereka. Kaedah ini boleh membebankan wanita kerana ia ‘buta gender’ dan kaum wanita terpaksa mengikut standad lelaki walaupun keadaan sosial dan ekonomi mereka tidak sama.

(2)   Kaedah Melindungi: kaedah ini mengiktiraf perbezaan antara lelaki dan wanita dengan menghalang wanita daripada beberapa bidang dengan alasan untuk ‘melindungi mereka’. Walaupun ia seolah-olah satu kebaikan tetapi kaedah ini berasaskan nilai gender negatif terhadap wanita dengan mengandaikan bahawa mereka adalah kaum yang lemah.

(3)   Kaedah Persamaan Substantif: pendekatan ini mengiktiraf perbezaan di antara lelaki dan wanita tetapi menekankan perlu ada persamaan di antara mereka. Ini adalah pendekatan yang digunakan dalam CEDAW iaitu ia memerlukan penghasilan yang sama bukan layanan yang sama (equal outcomes rather than equal treatment).Persamaan yang dituntut adalah dalam bentuk (i) peluang dan capaian yang sama dan (ii) hasil yang sama.

3.3        Kepentingan Kesamaan Gender

Ada tiga sebab kenapa gender dan kesamaan gender adalah penting untuk pembangunan, iaitu

(1)   Ketidaksamaan gender merupakan ketidaksamaan yang selalu didapati di semua masyarakat serata dunia.

(2)   Ketidaksamaan gender boleh berlaku dalam suatu masyarakat tanpa mengira latar belakang sosio-ekonomi iaitu sama ada dalam kumpulan yang kaya, miskin, bangsa yang dominan atau bangsa yang dianggap bawahan.

(3)   Wanita mempunyai tanggung jawab dalam aktiviti ekonomi dan penjagaan manusia.  Maka perlu ada satu kesepaduan di antara pembangunan ekonomi dan pembangunan manusia. Wanita menjadi mangsa utama jika kedua-dua perkara ini celaru dan bertentangan.

3.4       Beberapa rumusan ringkas

(1)   Walaupun menggunakan teori gender bukan menunjukkan feminisma tetapi analisa terhadap penindasan wanita yang menggunakan asas ketidaksamaan gender itu adalah hasil daripada kerangka pemikiran feminisma. Setiap  pendekatan yang diutarakan di atas merupakan hasil pemikiran teori-teori feminisma. Walaupun feminisma itu juga mempunyai berbagai aliran tetapi ia sepakat dalam perkara ini.

(2)   Apa yang ditulis dalam Bahagian 3 ini merupakan sedutan daripada dokumen resmi PBB dan memberikan pentakrifan tentang kesamaan gender. Jelas sekali pemikiran feminisma telah menjadi aliran pemikiran perdana dalam isu gender.

(3)   Dalam maksud, ‘gender equity’ dan gender equality’ mungkin berbeza tetapi apabila disandarkan kepada kaedah Substantive Equality maka dalam penggunaan kedua-duanya membawa maksud yang sama.

 

4.0       KEFAHAMAN TENTANG GENDER DARI PENDEKATAN BERASASKAN ISLAM

4.1        Beberapa Contoh Pendirian

Pendekatan terhadap isu gender ini berbentuk penerimaan keseluruhan, penolakan atau penerimaan bersyarat.

Yang menerima secara menyeluruh terdiri daripada muslim, sama ada aktivis atau ilmuwan, yang merasakan diri mereka reformis untuk meliberalisasikan Islam dan ini termasuklah feminis muslim. Oleh kerana pendirian mereka memang berasaskan pemikiran kebaratan maka kelompok ini tidak berbeza sangat dengan mereka yang memperjuangkan kesamaan gender di Barat. Namun demikian mereka berusaha untuk mengguna ayat-ayat Quran dan kisah daripada seerah untuk mengukuhkan hujah mereka.

Bagi golongan yang Islamik pula, satu kumpulan menolak terus teori gender. Dalam menganalisis dan berhujah tentang isu pembangunan wanita, mereka menegaskan penggunaan istilah lelaki dan wanita serta peranan lelaki dan wanita daripada menggunakan istilah gender. Pendirian ini di ambil bukan kerana mereka tidak peka tentang ada berlakunya kepincangan tertentu dalam keadaan hidup wanita tetapi kerana wujudnya agenda tersirat dalam penggunaan istilah gender yang telah di kenal pasti. Antaranya ialah

(a) pengiktirafan kepada peranan gender yang berbeza daripada norma seperti lesbian, homoseksual, mak nyah dan lain-lain sebagai keadaan yang sah dan perlu dinobatkan dalam undang-undang.

(b) Begitu juga pendekatan gender bermaksud satu penilaian semula terhadap institusi keluarga yang merasakan definisi tradisional tentang keluarga iaitu ibu, ayah dan anak-anak, tidak lagi relevan dan perlu mengambilkira bentuk keluarga baru terutama keluarga homoseksual/lesbian.

(c) Peranan seorang ibu yang tidak bekerja di luar rumah dianggap tidak ekonomik kerana tidak menjana pendapatan. Begitu juga dengan peranan seorang isteri. Ada yang merasakan ia satu diskriminasi kerana bekerja tanpa gaji.

(d) ‘Perspektif gender’ digunakan secara meluas dalam dokumen-dokumen, polisi dan pelan tindak tentang pembangunan wanita tetapi jika diteliti, definisi gender agak kabur dan terlalu longgar sehingga boleh membawa sebarang maksud. Berjayanya kesamaan gender dilaksanakan di negara Barat seperti New Zealand, England, Sweden, Norway, Germany, USA dan lain-lain menunjukkan satu perkembangan yang tidak sihat terhadap norma dan tata susila hidup bermasyarakat. Setiap negara tersebut telah pun mengadakan undang-undang membolehkan perkahwinan sama jantina dan membolehkan pasangan sama jantina mengambil anak angkat atau melahirkan anak dengan cara-cara seperti ‘surrogate motherhood’ atau IVF atau lain-lain cara. Hanya beberapa negeri di US yang masih bertahan dalam menolak undang-undang tersebut.

Bagi kumpulan yang menggunakan istilah gender pula, mereka mengambil pendirian untuk mentakrifkan apakah yang dimaksudkan dengan gender tetapi dengan meletakkannya dalam kerangka peranan wanita dan lelaki berpandukan ajaran Islam. Oleh itu tumpuan mereka dalam membincangkan gender ialah apakah ‘sifat kelakian’ dan ‘sifat kewanitaan’ seperti yang dimaksudkan oleh ajaran Islam dengan penegasan terhadap menunaikan hak-hak wanita yang telah dijanjikan oleh Allah swt. Pada hakikatnya, mereka menggunakan istilah gender tetapi ia membawa makna ‘seks’ iaitu lelaki dan wanita. Kaedah yang digunakan untuk menghapuskan diskriminasi, penindasan dan kezaliman terhadap wanita ialah dengan meningkatkan kesedaran, perlaksanaan ajaran dan hukum-hukum Islam yang sebenar.

4.2       Pendirian CIO dan IICWC

CIO (Coalition of Islamic Organisation) dan IICWC (International Islamic Committee for Women and Child) merupakan organisasi yang menggabungkan berbagai organisasi Islam di serata dunia. Sehingga kini, CIO mempunyai 90 ahli. Penggerak utam CIO ialah International Islamic Committee for Dakwah and Relief. Salah seorang ahli jawatankuasa IICDR ialah Yusuf Qardhawi. Wakil daripada kedua-dua gagasan ini telah mengikuti persidangan-persidangan PBB (dari tahun 90-an) dan berusaha untuk menyampaikan pendirian Islam dalam isu-isu penting yang dibincangkan. Antara hasil penulisan yang telah mereka usahakan adalah, (i) Critical Review of CEDAW, (ii) Islamic Charter of Children dan (iii) Islamic Charter of the Family. CIO mengambil pendirian untuk menolak penggunaan istilah gender dan dalam setiap persidangan akan mengemukakan cadangan-cadangan untuk menukar istilah gender kepada istilah ‘lelaki dan wanita’.

4.3       Perbincangan

(1)   Kesedaran dan penguasaan terhadap isu gender dan kesamaan gender ini tidak meluas di kalangan ilmuwan dan ulama muslim. Oleh kerana berbagai isu dan perkara yang dianggap sangat penting dalam menangani pergolakan dalam perkembangan umat, isu gender tidak diberikan fokus kerana ia dianggap sebahagian daripada isu pembangunan sosial dan penumpuan lebih diberikan kepada masalah akidah dan kerosakan akhlak dan sebagainya.

(2)   Namun realitinya, kebanyakan negara Islam mempunyai pelan tindak pembangunan wanita yang meletakkan ‘perspektif gender’ sebagai asas penting. Walaupun begitu, negara-negara Islam tersebut telah meletakkan ‘reservation’ bahawa mereka tidak akan melaksanakan CEDAW yang bertentangan dengan sama ada ajaran Islam atau syariah atau undang-undang negara masing-masing. Setiap negara ini juga meletakkan peranan keluarga dengan pentakrifan tradisional sebagai asas pembangunan masyarakat. Ini merupakan keadaan yang positif tetapi pada hakikatnya wujud terlalu banyak penyelewengan lain dalam aspek melaksanakan dan menghayati Islam termasuklah dalam isu peranan wanita.

 

5.0       GENDER DALAM KERTAS DASAR PEMBANGUNAN WANITA NEGARA MALAYSIA

5.1       Kefahaman tentang Gender dan Penggunaan Istilah dalam Kertas Dasar Wanita Negara

Malaysia adalah salah satu negara yang telah mengambil tindakan yang konkrit dalam isu pembangunan wanita dan telah menggubal Dasar Wanita Negara pada tahun 1989. Ia bertujuan untuk mengintegrasikan wanita sepenuhnya dalam proses pembangunan negara. Ia diasaskan di atas CEDAW teatpi dengan ‘reservation’ bahawa Malaysia tidak akan melaksanakan sesuatu yang bercanggah dengan undang-undang syariah Malaysia. Oleh itu, kefahaman gender dalam dokumen di Malaysia bermaksud ‘lelaki dan wanita’. Malaysia juga telah mengesahkan CEDAW pada tahun 1995. Tetapi sebagai melahirkan komitmen Malaysia terhadap CEDAW, Art. 8 (2) dalam Perlembagaan Federal telah dipinda pada Julai, 2001 untuk memasukkan gender sebagai salah satu asas untuk penghapusan diskriminasi. Ini adalah hasil daripada lobi beberapa kumpulan wanita yang mahu memasukkan kedua-dua istilah, seks dan gender dalam artikel tersebut.

Pada bulan Mei 2007, suatu penilaian dan penggubalan semula kertas dasar dan pelan tindak dilakukan dan dalam kertas Dasar Wanita Negara mukadimahnya berbunyi, “ Berteraskan Perlembagaan Persekutuan, prinsip Rukun Negara, prinsip Islam Hadhari dan Dasar Sosial Negara, Dasar Wanita Negara ini mendukung cita-cita untuk mencapai kesaksamaan gender dan pemabgunan negara yang seimbang di antara pembangunan fizikal an pembangunan rohaniah”.

 

6.0       KESIMPULAN  DAN PERBINCANGAN 

Artikel ini hanya merupakan pengumpulan dan penyampaian semula beberapa penulisan tentang gender dan kesamaan gender. Adakah isu ini penting di Malaysia? Perkembangan terkini menunjukkan bahawa ia adalah penting kerana telah pun wujud kumpulan NGO wanita yang khusus tentang gender, Jawatankuasa Kabinet untuk Kesamaan Gender, Parliamentary Caucus on Gender  dan baru-baru ini KPWKM telah melancarkan majallah Agenda Gender.

Pendekatan yang telah diambil oleh ilmuwan dan ulama Islam yang menolak sepenuhnya penggunaan gender atau menerimanya dengan bersyarat perlulah dikaji supaya kita mempunyai satu pendirian yang jelas tentang isu ini. Beberapa persoalan yang berbangkit:

(1)   Apakah isu gender relevan dalam pembangunan wanita muslim?

(2)   Adakah kesamaan gender sudah pun termaklum dalam ajaran Islam?

(3)   Apakah hala tuju perjuangan kesamaan gender yang sebenar?

(4)   Bolehkah Malaysia, khususnya dan lain-lain negara Islam mempertahankan ‘reservation’ mereka untuk tidak melanggar hukum syara’ di peringkat antarabangsa? Berbagai pihak dalam negera dan di luar negara sedang mendesak untuk penarikan semua ‘reservation’ yang telah dibuat.

Kita juga sepatutnya memberi satu tumpuan yang serius terhadap isu gender ini dalam beberapa aspek lain iaitu meningkatkan kefahaman aktivis Muslim (lelaki dan perempuan) pembangunan wanita tentang kekaburan dan agenda tersirat dalam isu ‘gender’; kefahaman tentang peranan dan kedudukan wanita dalam Islam serta satu usaha sepakat dalam mengemukakan penambahbaikan terhadap layanan dan santunan terhadap wanita dalam sistem undang-undang syariah di Malaysia, usaha giat untuk meningkatkan rasa tanggung jawab kaum lelaki dalam menghormati dan melindungi hak-hak wanita khususnya ahli keluarga mereka atau dalam masyarakat secara amnya.

 Jelas sekali, artikel ini hanya memberi satu pandangan umum dan ringkas yang dibentuk oleh pemikiran secara peribadi walaupun disedut daripada beberapa artikel dan buku.

 

 7.0       BIBLIOGRAFI DAN RUJUKAN

(1)   Jamal Badawi, Gender Equity in Islam

(2)         CIO, 2001, A Critical Review of CEDAW.

(3)         Mona Abul Fadl, Understanding Gender in Muslim Societies

(4)         Omaima Abou Bakr, (i) Gender Perspectives in Islamic Traditions dan (ii) A Muslim woman’s reflection on gender.

(5)         Riffat Hassan, Members, One Another: Gender Equality and Justice in Islam

(6)         Salbiah Ahmad, 2005, Gender Equality under Article 8: Human Rights, Islam and “Feminisms”, 13 Malaysian Law Conference.

(7)         The Human Rights Approach to MDG 3: Promote Gender Equality and Empower Women

(8)         UN Document , Convention on the Elimination of all Forms of Dicrimination against Women  (CEDAW).

(9)         UN Document, Beijing Declaration and Platform for Action.

(10)     Zeenath Kausar, 2002, Woman’s Empowerment and Islam, Ilmiah Publishers, Kuala Lumpur.


Actions

Information

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s




Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: